آمار سایت

بازدیدکنندگان : 5129250
ما 89 مهمان آنلاین داریم
نقدی بر نظر سنجی‌های تلگرامی چاپ فرستادن به ایمیل
مقالات
دوشنبه, 12 تیر 1396 ساعت 12:46
بهروز سپیدنامه

 

مدتی است شاهد نظرسنجیهای مختلف در گروه های مجازی با محور عملکرد مسئولین و موضوعات دیگر هستیم. این کنش در نوع خود قابل تقدیر است زیرا زمینه های بهبود سیستم را فراهم می‌سازد. چنانچه سیستمی با فضای درونی و بیرونی خویش تعامل نداشته باشد، زمینه های فروپاشی آن مهیا می گردد و نتایج نظر سنجی ها می تواند موجبات هشیاری سیستم نسبت به بخش های ناکارآمد را فراهم نماید. البته این امر وامدار انجام نوعی از نظرسنجی است که منطبق بر مبانی علمی و پژوهشی است .

اکثر نظر سنجی‌های به عمل آمده از دو خطای بزرگ پژوهشی رنج می برند و همین امر، درستی یافته ها و قدرت تعمیم پذیری آن ها را با تردید جدی مواجه ساخته است :

الف) خطای اعتبار (روایی = ) validity: ساده‌ترین تعریف روایی (= اعتبار، صحت)، این است که: ابزار تحقیق (مثلاً پرسشنامه) قابلیت سنجش صفت مورد نظر (موضوع تحقیق) را داشته باشد. مثلاً اگر جوانی به خواستگاری برود،  پدر دختر به منظور پی بردن به این صفت که آیا این شخص «شوهر خوبی» برای دخترش خواهد بود سئوالاتی را مطرح می کند که دقیقاً صفت مورد نظر (شوهر خوب) را می سنجند مثلاً از شغل او، درآمد او، سبک زندگی او و سایر شاخص های مرتبط خواهد پرسید. طرح سئوالاتی نظیر : نظر شما در باره‌ی تحولات منطقه چیست؟ ممکن است در نوع خود سئوال خوبی برای انتخاب یک کارشناس سیاسی باشد اما سئوال مناسبی برای انتخاب یک «شوهر خوب» نیست .

یکی از مهمترین انواع روایی، روایی محتوایی است . روايي محتوايي به اين مطلب اشاره مي كند كه نمونه سؤال هاي موجود در يك آزمون تا چه حد معرف كل جامعه سؤال هاي ممكن است كه مي توان از محتوا يا موضوع مورد نظر تهيه كرد. به عبارت دیگر، پدر عروس (مثال قبلی) می‌تواند دهها سئوال مرتبط جهت  انتخاب «شوهر خوب» برای دخترش بپرسد اما تنها به چند سئوال کلی که غالباً در خصوص مسایل معیشتی و ویژگی های شخصیتی است اکتفا می کند. به نظر او اگر جوان مورد نظر این ویژگی ها را داشته باشد ، داماد خوبی است زیرا این ویژگی ها جزء امهات شاخص ها به شمار می روند .

خطای اول؛ خطای اعتبار :

اکثریت قریب به اتفاق نظرسنجی ها با یک سئوال کلی انجام می شوند. مثلاً عملکرد آقای فلان را چگونه ارزیابی می کنید؟

عملکرد یک مفهوم مدیریتی است و دارای شاخص های متعددی است که حاصل جمع نمرات تک تک آن شاخص ها به نمره ی کلی عملکرد منتهی خواهد شد. کلی بودن مفهوم «عملکرد»، روایی سئوال را مخدوش ساخته است زیر هر کسی از ظن خود یار آن شده و پاسخی به آن می دهد. ضروری است ، برای رعایت اعتبار محتوایی، عملکرد را به چند شاخص کلی و حتی زیر شاخص ها تبدیل نموده و طی چند مرحله ی نظر سنجی، آن ها را در معرض دید پاسخگویان قرار دهیم .

بهانه‌ای نظیر این که فضای مجازی محدودیت کار علمی و آکادمیک دارد نمی تواند مجوزی برای کاری غیر علمی باشد. فرمهای نظر سنجی دانشجویان در خصوص عملکرد اساتید در پایان هر نیمسال تحصیلی، الگوی مناسبی است که می توان آن را نصب العین قرار داد .

خطای دوم، خطای نمونه گیری :

در پژوهش های کمی، تعداد نمونه، ویژگی های نمونه و روش نمونه‌گیری از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند زیر بدون توجه به این موارد، امکان تعمیم(مشت نمونه ی خروار است) فراهم نمی گردد .

حجم نمونه معمولاً به تناسب جامعه‌ی آماری (در اینجا اعضای فعال گروه های مجازی) از طریق روش های علمی برآورد می‌گردد. بی توجهی به این امر،  یکی از خطاهای تعمیم است که به آن توجه نمی شود. به عبارتی، نظرات تعداد اندکی از افراد طی فرایند تبدیل فراوانی مطلق به فراوانی درصدی مبنای قضاوت قرار می گیرد .

نمونه ی آماری باید «نمایا»، «شناسا» یا «معرف» جامعه ی آماری باشد. افراد نمونه باید واجد صفاتی باشند که در ارتباط با موضوع تحقیق اند. به عنوان مثال: اگر قصد ما سنجش مشارکت سیاسی افراد است، حداقل سن فرد پاسخگو باید 18 سال باشد یا اگر می خواهیم پایگاه اقتصادی – اجتماعی افراد را بسنجیم فرد مورد نظر باید سرپرست خانوار باشد .

در فضای مجازی این الزامات رعایت نمی شوند و از طفل صغیر تا شیخ کبیر در نظر سنجی شرکت می کنند. از سویی دیگر فرد پاسخگو باید یکبار نظر خویش را اعلام نماید اما می بینیم که گاه افراد با سیم کارت های مختلف، چندین بار در نظر سنجی شرکت می کنند .

بسیج گروهی افراد از طریق دعوت های دوستانه و خانوادگی جهت رای دادن و تایید موضوع مورد بررسی نیز، سلامت علمی نظرسنجی های مجازی را مخدوش نموده است .

در پایان از تمامی پژوهشگران ارجمند  به خاطر توضیح واضحات پوزش می‌طلبم

منبع ایسنا ایلام

آخرین بروز رسانی در شنبه, 24 تیر 1396 ساعت 04:51
 

افزودن نظر

کد امنیتی
تصویر جدید

JSG_SUPPORT